Nie była to nasza pierwsza styczność z kinem słowackim podczas seminariów. W zeszłym roku omawialiśmy film Mŕtvi nespievajú w reżyserii Andreja Lettricha, przedstawiający realia słowackich żołnierzy na froncie wschodnim w kontekście ich rodzin pozostających w kraju. Tym razem postanowiliśmy zagłębić się w prawdziwą klasykę: pierwszy czechosłowacki film nagrodzony Oscarem, Obchod na korze [Sklep na głównej ulicy] (1965).
Historia, oparta na książce Jiří’ego Grossmanna i wyreżyserowana przez ikoniczny duet Jána Kadára i Elmara Klosa, ukazuje splecione losy mieszkańców małego słowackiego miasteczka. Film ma także polski akcent, ponieważ żydowską właścicielkę sklepu gra Ida Kamińska, wybitna polsko-żydowska aktorka.
Omówiliśmy specyficzną wojenną trajektorię Słowacji, temat, który poruszaliśmy również przy okazji oglądania Mŕtvi nespievajú. Skupiliśmy się w szczególności na stosunku do lokalnego faszystowskiego reżimu, pozornej idylli okupacji oraz na sposobach, w jakie różne symbole w filmie mogą być interpretowane jako usprawiedliwienia dla kolaboracji. Poświęciliśmy też uwagę kontekstowi produkcji filmu i uderzającej nieobecności Niemców na ekranie – to Słowacy dokonują przymusowego wysiedlenia żydowskiej ludności miasteczka.
Całość pozwoliła nam poszerzyć nasze horyzonty analityczne i zastanowić się nad pytaniami takimi jak to, w jaki sposób społeczeństwa po konflikcie radzą sobie ze swoją przeszłością. W końcu wojna się skończyła, a jednak słowaccy mieszkańcy miasteczka przedstawionego w filmie nadal żyli bez swoich żydowskich sąsiadów.